Общий каталог Dormer Pramet 2017 - страница 422

PRACOVNÍ (FUNKČNÍ) A KONSTRUKČNÍ ÚHLY SOUSTRUŽNICKÉHO NÁSTROJE ОСНОВНЫЕ УГЛЫ ТОКАРНОГО ИНСТРУМЕНТА KĄTY NOŻA TOKARSKIEGO W UKŁADZIE ROBOCZYM I TECHNOLOGICZNYM PRACOVNÉ (FUNKČNÉ) A KONSTRUKČNÉ UHLY SÚSTRUŽNICKÉHO NÁSTROJA ad b) w układzie roboczym geometria ostrza jest rozpatrywana w warunkach pracy ad b) Pracovná súradnicová sústava, podľa ktorej sa určuje geometria nástroja v priebehu narzędzia, a kąty nazywane są roboczymi i są uzależnione od sposobu zamocowania płytki procesu obrábania. Tieto uhly analogicky nazývame pracovnými uhlami a sú predovšetkým w narzędziu. Na przykład płytka SNUN ….. w układzie technologicznym ma kąt przyłożenia závislé na polohe, v ktorej je rezná doštička upnutá v nástrojovom držiaku. Napríklad a = 0° oraz kąt natarcia g = 0°, w narzędziu jest jednak zamocowana pod pewnym kątem, rezná doštička SNUN …. má nástrojový uhol chrbta a = 0° a čela g = 0°, pri sústružení je co w układzie roboczym spowoduje powstanie kąta przyłażenia ao = 6° oraz kąta natarcia však v nožovom držiaku upnutá pod uhlom, čím vznikne pracovný uhol hrbta ao = 6° a go = –6°. W znacznym stopniu na kąty robocze i technologiczne noża, wpływa geometria pracovný uhol čela go = -6°. Významnou mierou ovplyvňujú pracovné uhly aj nástrojové powierzchni natarcia płytek (łamacz wióra). Dla przebiegu procesu skrawania decydujące uhly rezných doštičiek s predlisovanými utváračmi. Pre priebeh rezného procesu sú však są przede wszystkim kąty robocze. významné predovšetkým pracovné uhly. Główne kąty robocze są na rysunku oznaczone w płaszczyźnie podstawowej (na niej Základné uhly nástroja sú v obrázku naznačené jednak v základnej nástrojovej rovine położony jest nóż) oraz płaszczyźnie normalnej (prostopadłej do głównej krawędzi (preložené dosadacou plochou nožového držiaka) a v normálovej rovine (preložené skrawającej – przekrój O-O). kolmo na ostrie – rez O–O). Chodzi o następujące kąty: Ide o nasledujúce uhly: Kąt natarcia go – ma zasadniczy wpływ na proces skrawania. Od jego wartości uzależniony Uhol čela go - má podstatný vplyv na rezný proces. Na jeho veľkosti závisí priebeh a jest przebieg i wielkość deformacji plastycznych zachodzących podczas tworzenia się wióra, veľkosť plastických deformácií pri tvorbe triesky, tým určuje aj veľkosť rezných síl a które określają również wielkość sił skrawania i poziom obciążenia cieplnego krawędzi úroveň tepelného zaťaženia ostria. Pri nástrojoch s vymeniteľnými reznými doštičkami pre skrawającej. Dla narzędzi z płytkami wymiennymi do toczenia i frezowania, wielkość tego sústruženie a frézovanie sa jeho veľkosť pohybuje v pomerne širokom rozmedzí go = + 25° kąta występuje w stosunkowo dużym zakresie go = +25° do –15°. Dodatni kąt poprawia až -15°. Kladný uhol čela zvyšuje pevnosť ostria, ale súčasne zvyšuje aj plastické deformácie warunki tworzenia się wióra, zmniejsza wielkość sił skrawania i obniża poziom temperatur pri tvorbe triesky a tým aj rezné sily a teploty. Záporný uhol čela zvyšuje pevnost ostria, przy skrawaniu. Ujemny kąt natarcia zwiększa wytrzymałość krawędzi skrawającej, ale ale súčasne zvyšuje aj plastickú deformáciu pri tvorbe triesky a tým aj reznej sily a teploty. jednocześnie powiększa deformacje plastyczne zachodzące przy tworzeniu się wióra, Uhol chrbta ao má vplyv na veľkosť trenia medzi chrbtom a plochou rezu, so vzrastajúcim a tym samym powoduje wzrost sił skrawania i temperatury. uhlom ao sa trenie zmenšuje a tým sa zmenšuje aj opotrebenie na chrbte. Kąt przyłożenia ao ma wpływ na wielkość tarcia między powierzchnią przyłożenia βo je uhol rezného klinu reznej doštičky. So zväčšujúcim sa uhlom βo sa zväčšuje pevnosť a powierzchnią skrawania, ze wzrostem kąta ao dochodzi do zmniejszenia tarcia i do ostria (odolnosť ostria proti rázom), ale súčasne stúpa rezný odpor, ktorý kladie obrábaný zmniejszenia zużycia powierzchni przyłożenia. materiál vnikajúcemu ostriu. Kąt ostrza βo jest kątem klina skrawającego. Ze wzrostem wielkości kąta βo wzrasta Uhol sklonu ostria λs určuje miesto prvého dotyku ostria s obrobkom, čo má význam wytrzymałość krawędzi skrawającej (odporność krawędzi skrawającej na uderzenia), najmä pri prerušovanom reze. Pri kladných hodnotách λs je miesto prvého dotyku bližšie i jednocześnie wzrasta też opór skrawania. k špičke reznej doštičky. Záporný uhol λs odďaľuje miesto prvého dotyku ďalej od špičky Kąt nachylenia głównej krawędzi skrawającej λs określa miejsce pierwszego zetknięcia a tým zvyšuje odolnosť ostria proti mechanickým rázom. Okrem toho ovplyvňuje uhol λs się krawędzi skrawającej z przedmiotem obrabianym, co ma znaczenie zwłaszcza przy smer odchodu triesky. Pri zápornom uhle λs (špička je najnižším bodom ostria), odchádza obróbce przerywanej. Przy dodatnim kącie λs miejsce pierwszego zetknięcia znajduje się trieska smerom k obrobenej ploche. Naopak pri kladnom uhle λs je odchádzajúca trieska bliżej wierzchołka płytki skrawającej. Ujemny kąt λs oddala miejsce pierwszego zetknięcia nasmerovaná od obrobenej plochy. dalej od wierzchołka i powoduje zwiększenie odporności ostrza na uderzenia mechaniczne. Uhol nastavenia hlavného ostria κr má najmä vplyv na tvar prierezu triesky. So Oprócz tego kąt λs wywiera wpływ na kierunek spływania wióra. Przy ujemnym kącie zmenšujúcim sa uhlom κr je pri určitom posuve f a hĺbke rezu ap trieska tenšia a širšia a λs (wierzchołek jest najniższym punktem głównej krawędzi skrawającej) wiór spływa w naopak, pri κr = 90° je hrúbka triesky h = f a šírka triesky b = ap. kierunku powierzchni obrobionej. Natomiast przy dodatnim kącie λs spływający wiór jest Uhol nastavenia vedľajšieho ostria κr´ spolu s polomerom zaoblenia špičky rε určujú kierowany w odwrotnym kierunku. predovšetkým výslednú drsnosť obrobeného povrchu. Kąt przystawienia głównej krawędzi skrawającej κr ma wpływ na kształt przekroju wióra. Dla κr = 90° grubość wióra h = f a szerokość wióra b = ap. Przy zmniejącym się kącie κr (< 90º) i niezmienionym posuwie f oraz głębokości skrawania ap zmniejsza się grubość wióra h, a zwiększa się szerokość wióra b. Kąt przystawienia pomocniczej krawędzi skrawającej κ r´ razem z promieniem zaokrąglenia wierzchołka rε wpływa przede wszystkim na końcową chropowatość powierzchni obrobionej. T417